به عنوان نمونه علاوه بر آثارى كه در دسترس نيست ، شيخ صدوق در نقش بزرگترين محدث شيعى در نيمه قرن چهارم ، كتاب پرارج كمال الدين و تمام النعمه را در پاسخ به همين شبهات و حيرت‌هايى تاليف كرد كه در اين زمينه به وجود آمده بود . محمد بن ابراهيم نعمانى در همين قرن ، كتاب الغيبه خود را براى دفع ترديدى كه براى شيعيان رخ داده و سبب اختلاف ميان آنها شده بود تاليف كرد . او علت اين شك و ترديدها را عدم توجه به روايات فراوانى كه دربارهء مسئله غيبت وارد شده دانسته و خود اين مهم را بر عهده گرفته است . « 1 » به جز نعمانى كه در نيمه اول قرن چهارم هجرى كتاب الغيبه را نوشت ، بسيارى در اين باره تاليف دارند ؛ از جمله در قرن چهارم شيخ مفيد چندين نوشته تاليف كرد كه نجاشى در رجال خود از آنها نام مىبرد . « 2 » پس از مفيد مهم‌ترين اثر در اين زمينه را شيخ طوسى در سال 447 با عنوان كتاب الغيبه پديد آورد . با گذشت زمان طبعا ضرورت بررسى و تبيين مسئله غيبت و پاسخ‌گويى به مسائل جنبى آن به‌طور جدى احساس مىشده است . شيخ طوسى اين ضرورت را در آغاز كتاب خود خاطرنشان كرده است . « 3 »

--> ( 1 ) . الغيبه ، نعمانى ، ص 21 . ( 2 ) . رجال النجاشى ، ص 283 - 287 . ( 3 ) . الغيبه ، ص 2 - 3 . نك : حيات فكرى - سياسى امامان شيعه ، ص 572 - 575 .